Jak liczy się BMI

BMI to masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach. Jednostką jest kg/m², choć w praktyce wynik podaje się zwykle jako samą liczbę.

BMI = masa ciała (kg) ÷ wzrost (m)²

Przykład: osoba o wzroście 170 cm i masie 68 kg ma BMI równe 68 ÷ (1,70 × 1,70) = 23,5 — czyli w zakresie uznawanym za prawidłowy.

Interpretacja wyniku — klasyfikacja WHO

Światowa Organizacja Zdrowia dzieli wartości BMI u osób dorosłych na następujące kategorie:

Zakres BMIKategoriaCo to oznacza w praktyce
< 16,0WygłodzenieWymaga oceny lekarskiej
16,0 – 16,9WychudzenieWymaga oceny lekarskiej
17,0 – 18,4NiedowagaWarto sprawdzić podaż energii względem zapotrzebowania
18,5 – 24,9Waga prawidłowaZakres o najniższym ryzyku zdrowotnym w badaniach populacyjnych
25,0 – 29,9NadwagaZwiększone ryzyko chorób metabolicznych
30,0 – 34,9Otyłość I stopniaWarto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem
35,0 – 39,9Otyłość II stopniaZalecana opieka medyczna
≥ 40,0Otyłość III stopniaZalecana opieka medyczna

Czego BMI nie pokazuje

BMI korzysta tylko z dwóch liczb — masy i wzrostu — więc nie potrafi rozróżnić, z czego ta masa się składa. Prowadzi to do kilku przewidywalnych pomyłek:

  • Osoby umięśnione. Mięśnie są gęstsze od tłuszczu, dlatego osoby trenujące siłowo często trafiają do zakresu „nadwagi” przy bardzo niskim otłuszczeniu.
  • Osoby starsze. Z wiekiem ubywa masy mięśniowej, a przybywa tłuszczowej, mimo niezmienionej wagi — BMI tej zmiany nie zauważy.
  • Rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Dwie osoby o identycznym BMI mogą mieć bardzo różne ryzyko metaboliczne zależnie od tego, czy tłuszcz odkłada się w okolicy brzucha, czy bioder. Pokazuje to kalkulator WHR.
  • Dzieci i ciąża. Klasyfikacja dla dorosłych nie dotyczy dzieci, młodzieży ani kobiet w ciąży — stosuje się dla nich osobne siatki centylowe.

Traktuj BMI jako narzędzie przesiewowe, a nie diagnozę. Dobrze opisuje populacje i sprawdza się jako pierwsze spojrzenie na pojedynczą osobę, ale sam w sobie nie mówi nic o stanie zdrowia.

Najczęstsze pytania

Jakie BMI jest prawidłowe?
Według klasyfikacji WHO za prawidłowy uznaje się zakres 18,5–24,9 kg/m². To przedział, w którym badania populacyjne notują najniższe ryzyko zdrowotne — nie jest to jednak cel sam w sobie ani gwarancja dobrego zdrowia.
Czy BMI jest wiarygodne u osób trenujących siłowo?
Nie w pełni. Tkanka mięśniowa waży więcej niż tłuszczowa przy tej samej objętości, więc osoby o dużej masie mięśniowej regularnie uzyskują BMI w zakresie nadwagi mimo niskiego poziomu tkanki tłuszczowej. W takim przypadku bardziej miarodajne są pomiary obwodów i wskaźnik WHR.
Czy BMI różni się dla kobiet i mężczyzn?
Sam wzór i progi klasyfikacji są takie same dla obu płci. Kobiety mają jednak fizjologicznie wyższy udział tkanki tłuszczowej przy tym samym BMI, dlatego przy szczegółowej ocenie składu ciała stosuje się osobne normy procentu tkanki tłuszczowej.
Co zrobić, gdy BMI wychodzi poza normę?
Pojedynczy wynik nie jest powodem do gwałtownych decyzji. Sprawdź swoje zapotrzebowanie kaloryczne, obserwuj trend masy ciała przez kilka tygodni i zwróć uwagę na obwód talii. Jeśli wynik jest wyraźnie odległy od normy lub towarzyszą mu objawy zdrowotne, skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.

Zobacz również

Wynik ma charakter orientacyjny i edukacyjny. Nie stanowi diagnozy ani nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Źródła, na których opieramy obliczenia, znajdziesz w zakładce Źródła.